ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ

Στο κεντρικό μεγάλο κι εύφορο υψίπεδο της Νάξου στη θέση Γυρούλας ήρθε σε φως μεγάλης σημασίας αρχαϊκός ναός του τύπου του τελεστηρίου, δηλαδή υπόστηλης αίθουσας για συγκεντρώσεις μυστηριακών τελετών. Το οικοδόμημα χρονολογείται στα χρόνια του τυράννου της Νάξου Λυγδάμιδος (περίπου 530 π.Χ.) και εντάσσεται στο φιλόδοξο οικοδομικό πρόγραμμά του, ανάλογο με εκείνο του Αθηναίου φίλου του Πεισιστράτου. Γνωστότερο δείγμα του προγράμματος αυτού αποτελεί ο μεγάλος ναός του Απόλλωνος στο νησάκι του λιμανιού της Νάξου (Η "Πορτάρα" στα Παλάτια). Ο ναός του Γύρουλα είναι ένα κτίριο τετράγωνης κάτοψης, με ιωνική εσωτερική κιονοστοιχία που χωρίζει το σηκό σε δυο κλίτη. Δύο μνημειώδεις θύρες (ανάλογες της "Πορτάρας" στα Παλάτια) ανοίγονται στη νότια μακρά πλευρά του σηκού (ευρυμέτωπη διάταξη). Μπροστά τους εκτείνεται πρόναος με πεντάστυλη ιωνική πρόσοψη.

Η μεγάλη αξία του ευρήματος αυτού βρίσκεται στο ότι πρόκειται για ένα σπάνιο ολομάρμαρο ναό, του οποίου το αρχαίο υλικό σώζεται σε ποσοστό άνω του 50 %. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την πρώιμη εποχή και τον τόπο κατασκευής του, το καθιστούν ακένωτη πηγή γνώσης της αρχαίας αρχιτεκτονικής. Παρέχει μοναδικές πληροφορίες για τη δομή της μαρμάρινης στέγης, για τις πρώιμες μορφές του ιωνικού ρυθμού, για τις καμπυλότητες και τις οπτικές διορθώσεις, ανάλογες με αυτές του Παρθενώνα, που εδώ εντοπίζονται ένα αιώνα πιο πριν. Παρουσιάζει δομές που αναγνωρίζονται ως πρόδρομοι της κλασικής αττικής αρχιτεκτονικής. Πρόκειται για ένα από τα λίγα οικοδομήματα του αρχαίου κόσμου (και τα ελάχιστα στην Ελλάδα) που σώζονται με τόση πληρότητα και μπορούν να λειτουργήσουν εποπτικά για την πληροφόρηση του ευρέως κοινού.

Ο ναός του Σαγκρίου αποτελεί εξαίρετο συμπλήρωμα του αρχαιολογικού εκθέματος των Υρίων, με πολύ καλύτερη και πληρέστερη διατήρηση, με μνημειακές αλλά απλούστερες των "αστικών" Υρίων αρχιτεκτονικές μορφές του "αγροτικού" χώρου και με τεκμηρίωση της δημιουργικής εξέλιξης των αρχιτεκτονικών χαρακτήρων.

Επιπλέον ο ναός του Γύρουλα αποτελεί το μοναδικό καλά σωζόμενο παράδειγμα ενός σπάνιου τύπου αρχαίου μυστηριακού οικοδομήματος, του τελεστηρίου. Ακόμη διατηρεί και αυτός μια καλά σωζόμενη φάση από την περίοδο της χριστιανικής λατρείας, όταν μετετράπη σε βασιλική.

temple dimitrass - giroulas naxos
temple dimitrass - giroulas naxos

Θέση

37° 1' 43.5" N, 25° 25' 54.228" E

Ξενοδοχεία στη Νάξο

Κοντινοί Προορισμοί

Σαγκρί

Το Σαγκρί είναι χωρίο της Νάξου και βρίσκεται 11 χλμ. νοτιοανατολικά της Χώρας, στο κέντρο του νησιού σε μια από τις πιο εύφορες περιοχές της Νάξου.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή το χωρίο αριθμοί περί τους 350 κατοίκους οι οποίοι κυρίως ασχολούνται με την γεωργία και την κτηνοτροφία.

Πύργος του Μπαζαίου

Στον κάμπο της Αγιασσού, 12 κλμ. από τη Χώρα Νάξου, δεσπόζει ο πύργος του Μπαζαίου ή αλλιώς Μονή Τιμίου Σταυρού κοντά στο χωριό Σαγκρί. . Ανήκει στην κατηγορία των οχυρωμένων μοναστηριών. Κτίστηκε περί τα 1600 και λειτούργησε ως μοναστήρι του Τίμιου Σταυρού έως τις αρχές του 19 ου αι. Αφού εγκαταλείφθηκε από τους τελευταίους μοναχούς, περιήλθε στην ιδιοκτησία του νεοσύστατου τότε ελληνικού κράτους. Για πολλά χρόνια φιλοξένησε οικογένειες αγγειοπλαστών, όπου είχαν τα εργαστήρια τους και κατασκεύαζαν πήλινα αγγεία. Στα τέλη του 19 ου αι. αποκτήθηκε από την

Ναξος

Το explore-naxos.com είναι ένας τουριστικός οδηγός της Νάξου που σκοπό έχει να σας γνωρίσει της ομορφιές και τα αξιοθέατο του νησιού.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Λιμεναρχείο Νάξου (+30) 22850 23292
Αεροδρόμιο Νάξου (+30) 22850 23292
Τελωνείο Νάξου(+30) 22850 22238
ΚΤΕΛ Νάξου (+30) 22850 22291
RadioTaxi Χώρα (+30) 22850 22444
Νοσοκομείο Νάξου (+30) 22853 60500
Ταχυδρομείο Νάξου (+30) 22850 22211
O.T.E. (+30) 22850 22599
Αστυνομικό Τμήμα (+30) 22850 23280
Τουριστική Αστυνομία (+30) 22850 22100
Πυροσβεστική (+30) 22850 32199
Αρχαιολογικό Μουσείο (+30) 22850 22725
Δήμος Νάξου (+30) 22853 60100
Κ.Ε.Π. Δήμου Νάξου - (+30) 22850 37130

Φιλικά sites

Go to top