Ιστορικά στοιχεία

Η σπουδαιότητα της Νάξου υπήρξε σπουδαία στη μακρά ιστορική διάρκεια όχι μόνο στον Κυκλαδικό αλλά και στον ευρύτερο Ελληνικό χώρο. Η Νάξος ήταν περίφημη για τη μεγάλη ποσότητα των εξαγομένων μαρμάρων της, για το σμυρίγλι, για το πλήθος των πηγών της, για τους κατάμεστους κήπους, για την ομορφιά των πεδιάδων της, για τους ελαιώνες, τους πορτοκαλεώνες, τους λεμονεώνες, για τα κίτρα της, για τ’ αμπέλια της και το ξακουστό κρασί της, για τη κτηνοτροφία της και τα τυριά της αλλά και για το αλάτι! Παράλληλα, επειδή η θάλασσα απομονώνει παρέμεινε γνήσια, ασυνήθιστη, διαφορετική και αυτάρκης. Ο Πίνδαρος χαρακτηριστικά αποκαλεί τη Νάξο «λιπαράν» ένω ο Ηρόδοτος βεβαιώνει ότι η «Νάξος ευδαίμονη των νήσων προέφερε». Ο Αρχίλοχος ο Πάριος παρομοίαζε το κρασί της Νάξου με το νέκταρ που έπιναν οι θεοί του Ολύμπου. Εξάλου ο κατ’ εξοχήν συνδεδεμένος με τη Νάξο θεός είναι ο θεός Διόνυσος που ενσάρκωνε τις αγαθοποιούς δυνάμεις της φύσης.

Η Νάξος κατοικείται από την 4η χιλιετία π. Χ. αδιάκοπα μέχρι και σήμερα. Η μελέτη των τοπωνυμίων βεβαιώνει ότι η Νάξος, σε αντίθεση με άλλα νησιά του Αιγαίου δεν ερημώθηκε ποτέ από κατοίκους, και ότι σ’ ΄όλες τις περιοχές του νησιού, από τα πανάρχαια χρόνια μέχρι σήμερα ζουν οι ίδιοι άνθρωποι, οι οποίοι βέβαια ανασυντάσσονται, έχοντας τη δύναμη να αφομοιώνουν τους ξένους, που κατά καιρούς, ειρηνικά ή με τη δύναμη των όπλων εγκαθίστανται στο νησί.

Οι πρώτοι κάτοικοι της Νάξου θεωρούνται ότι ήταν οι Θράκες. Την Νάξο την κατοίκησε πρώτος ο γιος του Βορέα Βούτης, ο οποίος θέλοντας να βρει γυναίκες για τους συντρόφους του έφτασε στη Θεσσαλία, εκεί κυνήγησε τις Βάκχες κι ανάμεσα σ’ άλλες έκλεψε την Κορωνίδα και την Ιφιμέδεια και τις έφερε στη Νάξο. Σύμφωνα με την παράδοση διακόσια χρόνια κυριάρχησαν οι Θράκες στο νησί. Τους Θράκες τους διαδέχθηκαν οι Κάρες οι οποίοι ήρθαν από τη Μικρά Ασία έχοντας ως επικεφαλής τους τον Νάξο. Ο Νάξος επέβαλε το όνομά του στο νησί.

Νεολιθική εποχή

Οι αρχαιότερες ανακαλύψεις στη Νάξο χρονολογούνται στη νεολιθική εποχή γύρω στην 5η χιλιετία π.Χ., όπως αποδεικνύουν οι ανασκαφές στην περιοχή Γκρόττα, που βρίσκετε στη βόρεια πλευρά της πόλης της Νάξου, καθώς και στο σπήλαιο Ζας στο ομώνυμο όρος κοντά στο χωριό Φιλότι . Σύμφωνα με αυτα τα αρχαιολογικά ευρήματα , ο πρωτοκυκλαδικός πολτισμός ήταν ήδη ανεπτυγμένος εκείνη την περίοδο στη Νάξο και φαίνεται να ξεκίνησε το 5500 π.Χ. ενώ γνώρισε μεγάλη άνθηση το 3000 π.Χ..

Εποχή του χαλκού

Η Νάξος έπαιξε σημαντικό ρόλο στον κυκλαδικό πολιτισμό. Μεταξύ των σημαντικών αλλαγών που προέκυψαν εκείνη την εποχή ήταν η εξέλιξη της ναυσιπλοΐας, η κατασκευή και χρήση του χαλκού, η κεραμική και η επεξεργασία μαρμάρων. Στην περιοχή Γρότα στη χώρα της Νάξου, αλλά και σε άλλες τοποθεσίες στο νησί, έχουν βρεθεί πολλά κυκλαδικά ειδώλια, αλλά και ευρήματα της περιόδου του κυκλαδικού πολιτισμού, τα οποία εκτίθενται στο Αρχαιολογικό μουσείο Νάξου, στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης στην Αθήνα, καθώς επίσης και ένας μικρός αριθμός αυτών στο αρχαιολογικό μουσείο στην Απείρανθο. Το αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη συλλογή σε κυκλαδικά ευρήματα μετά το αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας.

Μυκηναϊκά χρόνια

Ένα μέρος της πρωτεύουσας της Νάξου στη μυκηναϊκή εποχή (1300 π.Χ.) ανακαλύφθηκε κάτω από την πλατεία, μπροστά από τον Ορθόδοξο καθεδρικό Ναό του νησιού, εκεί όπου είναι σήμερα βρίσκετε ο αρχαιολογικός χώρος Γκρότα. Ακριβώς κάτω από την πλατεία έχει διαμορφωθεί ένα επιτόπιο μουσείο. Το μουσείο έχει γυάλινο δάπεδο με υπερυψωμένους διαδρόμους. Οι επισκέπτες διέρχονται πάνω από τα αποκαλυφθέντα ερείπεια (τείχος, σπίτια και εργαστήρια) της μυκηναϊκής περιόδου (1400 - 1100 π.Χ.). Μυκηναϊκής εποχής ευρήματα (διακοσμημένα με χρώμα, αγγεία, όπλα, σκεύη κλπ.) εκτίθενται επίσης και στο αρχαιολογικό μουσείο της Νάξου.

Γεωμετρική εποχή

Γύρω στον 8ο αιώνα π.Χ. η Δήλος ήταν ένα ισχυρό λατρευτικό κέντρο λόγω του ιερού του Απόλλωνα. Εκεί συγκεντρώνονται επισκέπτες κι αναθήματα από όλα σχεδόν τα μέρη της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ παράλληλα φιλοξενεί τις αντιπροσωπίες των ιωνικών πόλεων στην ετήσια σύνοδό τους που γίνεται στο νησί. Από τα μέσα του 8ου αιώνα π.Χ. μέχρι περίπου τον 5ο αιώνα π.Χ. η Νάξος αποκτά τον έλεγχο του ιερού, με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η πολιτική της δύναμη στο Αιγαίο. Την ίδια εποχή στον πόλεμο που γίνεται για το Ληλάντιο πεδίο ανάμεσα στη Χαλκίδα και την Ερέτρια, η Νάξος συμμετέχει ενεργά υποστηρίζοντας τη Χαλκίδα, ενώ λίγο αργότερα, βρίσκεται σε πόλεμο με την Πάρο. Σε αυτήν την πολεμική σύρραξη σκοτώθηκε πολεμώντας ο Πάριος λυρικός ποιητής Αρχίλοχος.Την εποχή αυτή εποικίζεται από Ίωνες και ξεκινά μια μεγάλη περίοδος ανάπτυξης για το νησί.

Κλασική αρχαιότητα

Κατά τη διάρκεια των επόμενων χρόνων η Νάξος κατοικήθηκε από τους Ίωνες, που σηματοδότησαν μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για το νησί. Την περίοδο εκείνη ξεκινάει και φτάνει στην κορύφωσή της η κλασική περίοδος (7ος-6ος αιώνας π.Χ.), με παράλληλη άνθηση των τεχνών και ειδικά της γλυπτικής και της αρχιτεκτονικής. Η Πορτάρα, η μεγάλη μαρμάρινη πύλη που στέκεται ψηλά στη νησίδα Παλάτια, που σήμερα είναι ενωμένη με τη Χώρα της Νάξου, είναι ό,τι έχει απομείνει από το ναό του Απόλλωνα, που ξεκίνησε να χτίζεται εκείνη την περίοδο.
Το 490 π.Χ. η Νάξος καταστράφηκε από τους Πέρσες. Μετά από την τελική ήττα των Περσών από τους Έλληνες, η Νάξος εξαναγκάστηκε να γίνει μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, αφού προηγουμένως καταστράφηκε (ό,τι είχε απομείνει από την προηγούμενη καταστροφή) και πυρπολήθηκε από τον αθηναϊκό στόλο (466 π.Χ.), ενώ ο Περικλής εγκαθίδρυσε φρουρά από 500 κληρούχους υπό τον στρατηγό Τολμίδη (453 π.Χ.) προκειμένου να την αφαιμάζει οικονομικά προς όφελος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας. Μετά το τέλος της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ύστερα από περίπου ενάμιση αιώνα, η Νάξος υπήρξε έρμαιο των εκάστοτε θαλασοκρατούντων και ουσιαστικά δεν κατάφερε ποτέ να ανακάμψει και να ξανακερδίσει την παλιά της δόξα και σημασία.

Από την εποχή εκείνη σώζεται το ιερό της Δήμητρας κοντά στο χωριό Σαγκρί, το οποίο έχει εν μέρει αναστηλωθεί. Ο ναός θεωρείται πολύ σημαντικός για την αρχαιολογία, επειδή έχει σωθεί σε καλή κατάσταση και δίνει πολλές πληροφορίες για τον τρόπο κατασκευής και την αρχιτεκτονική των αρχαίων ναών.

Από την αρχαιότητα οι αρχαίοι συγγραφείς επαινούσαν τα προϊόντα της Νάξου όπως τον οίνο, τα σύκα, τ΄ αμύγδαλα, τις αίγες και τα ελάφια που υπήρχαν τότε στο νήσι. Συγκεκριμένα, περί του οίνου της Νάξου ιδιαίτερους επαίνους αποδίδουν οι Αρχίλοχος και ο Αθήναιος, άλλοι επίσης συγγραφείς κάνουν λόγο για το μυθικό ποταμό (Βιβλίνου) όπου έρρεε οίνος. Πολλά επίσης μυθικά για τη Νάξο γράφουν ο Παυσανίας και ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και κυρίως για τις σχέσεις των αρχαίων Ναξίων με τη Θράκη. Περί της πολιτείας των Ναξίων έγραψε ιδιαίτερα και ο Αριστοτέλης, ο δε Πλούταρχος στο έργο του "Γυναικών αρεταί" εξυμνεί ιδιαίτερα τις Ναξιώτισσες για τη φιλοπατρία τους και τις αρετές τους. Τέλος, ακόμη και ερωτικό μυθιστόρημα έγραψε ο Παρθένιος που αναφέρεται στη Νάξο. Η αρχαία πόλη της Νάξου βρισκόταν στη θέση της σημερινής κοντά στην οποία και υπήρχε λαμπρός ναός του Διονύσου. Πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν αυτόν τα σωζόμενα ερείπια επί της νησίδας Παλάτια.

Βυζαντινά χρόνια

Η Νάξος ανήκε κατά τους βυζαντινούς χρόνους στο Θέμα του Αιγαίου. Στη Νάξο βρίσκονται πολλές βυζαντινές εκκλησίες. Η κοιλάδα της Τραγαίας ονομάζεται και "μικρός Μυστράς" λόγω των πολλών εκκλησιών που είναι σπαρμένες παντού. Υπάρχουν εκκλησίες που χρονολογούνται από τον 7ο έως το 15ο αι. Πιο γνωστή είναι η Παναγία η Δροσιανή, η οποία διέθετε 3 στρώσεις τοιχογραφιών με την παλαιότερη να ανάγεται στον 7ο αιώνα. Κάποιες από αυτές τις εκκλησίες χτίστηκαν κατά την περίοδο της Εικονομαχίας και φέρουν τοιχογραφίες με "ανεικονικό διάκοσμο", τοιχογραφίες δηλαδή που δεν απεικονίζουν αγίους, αλλά γεωμετρικά σχήματα και φυτά.

Ενετοκρατία

Το 1207 το νησί κατελήφθη από τον Ενετό Μάρκο Σανούδο, ο οποίος ίδρυσε το Δουκάτο της Νάξου. Οι Ενετοί θα κυριαρχήσουν στη Νάξο για τρεισήμισι περίπου αιώνες εγκαθιδρύοντας ένα φεουδαρχικό σύστημα, που θα ισχύσει μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, με συνέπεια η εξουσία των απογόνων τους επί των ντόπιων να διατηρηθεί ουσιαστικά και μετά την κατάκτηση του νησιού από τους Τούρκους. Κατά το διάστημα αυτό η Νάξος θα βρεθεί στο στόχαστρο του βενετο-τουρκικού ανταγωνισμού για κυριαρχία στο Αιγαίο, ενώ η έλευση και η δραστηριοποίηση Γάλλων κυρίως μισσιοναρίων στο νησί με την ανοχή των Οθωμανών θα ενισχύσει την ήδη ισχυρή δυτική παρουσία στις Κυκλάδες κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Μάρτυρες της λατινικής παρουσίας στη Νάξο είναι τα μνημεία, που άφησαν οι κατακτητές πίσω τους όπως το Κάστρο της Χώρας και οι διάσπαρτοι σε όλο το νησί πύργοι.

Ναξος

Το explore-naxos.com είναι ένας τουριστικός οδηγός της Νάξου που σκοπό έχει να σας γνωρίσει της ομορφιές και τα αξιοθέατο του νησιού.

ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ

Λιμεναρχείο Νάξου (+30) 22850 23292
Αεροδρόμιο Νάξου (+30) 22850 23292
Τελωνείο Νάξου(+30) 22850 22238
ΚΤΕΛ Νάξου (+30) 22850 22291
RadioTaxi Χώρα (+30) 22850 22444
Νοσοκομείο Νάξου (+30) 22853 60500
Ταχυδρομείο Νάξου (+30) 22850 22211
O.T.E. (+30) 22850 22599
Αστυνομικό Τμήμα (+30) 22850 23280
Τουριστική Αστυνομία (+30) 22850 22100
Πυροσβεστική (+30) 22850 32199
Αρχαιολογικό Μουσείο (+30) 22850 22725
Δήμος Νάξου (+30) 22853 60100
Κ.Ε.Π. Δήμου Νάξου - (+30) 22850 37130

Φιλικά sites

Go to top